H1: Sự trỗi dậy của USTC: Khi stablecoin thuật toán tìm lại niềm tin sau khủng hoảng

Bối cảnh: Từ đổ vỡ Terra đến sự tái xuất của USTC

Vào tháng 5 năm 2022, hệ sinh thái Terra – do Do Kwon sáng lập – sụp đổ trong một chuỗi phản ứng dây chuyền. UST, stablecoin thuật toán từng được định giá 1 USD, mất neo và lao dốc xuống dưới 0.1 USD chỉ trong vài ngày. Hàng chục tỷ đô la giá trị thị trường bốc hơi, kéo theo sự sụp đổ của đồng LUNA và niềm tin vào mô hình stablecoin không được thế chấp đầy đủ.

Gần hai năm sau, một phiên bản mới mang tên USTC (TerraClassicUSD) đã xuất hiện trở lại trên các sàn giao dịch lớn như KuCoin và Gate.io. Giá của USTC dao động quanh mức 0.02–0.03 USD – vẫn xa mức 1 USD, nhưng đã tăng đáng kể so với đáy 0.01 USD. Điều này không phải là dấu hiệu “phục hồi nguyên trạng”, mà phản ánh một xu hướng khác: cộng đồng đang tách biệt giữa giá trị đầu cơ và giá trị kỹ thuật của tài sản.

Động lực đằng sau sự quan tâm đến USTC

Sự chú ý gần đây không đến từ kỳ vọng USTC sẽ quay lại mức 1 USD – điều gần như bất khả thi về mặt kinh tế. Thay vào đó, có ba yếu tố chính:

• Tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ): Khi thị trường crypto bước vào chu kỳ tăng mới (2023–2024), các tài sản “rẻ” từng có danh tiếng – dù đã suy yếu – thường thu hút nhà đầu cơ ngắn hạn.

- Sự phân mảnh trong cộng đồng Terra: Một bộ phận người dùng vẫn giữ niềm tin vào tầm nhìn ban đầu của Terra, hoặc ít nhất là muốn “cứu” giá trị còn sót lại từ tài sản họ từng nắm giữ.

• Thử nghiệm mô hình phục hồi phi tập trung: Một số dự án nhỏ đang thử tích hợp USTC vào các giao thức DeFi để kiểm tra tính thanh khoản và khả năng sử dụng thực tế – dù quy mô rất hạn chế.

Điều này cho thấy một thay đổi trong hành vi người dùng: họ không còn chỉ tìm kiếm stablecoin để ổn định giá trị, mà đôi khi xem chúng như tài sản rủi ro có tiềm năng phục hồi, ngay cả khi bản chất ban đầu là “ổn định”.

Cơ hội: Liệu USTC có thể tìm được vai trò mới?

Mặc dù không còn là stablecoin đúng nghĩa, USTC có thể tồn tại như một token tiện ích (utility token) trong hệ sinh thái Terra Classic:

• Thanh khoản nội bộ: Một số DApp nhỏ trên Terra Classic vẫn chấp nhận USTC để thanh toán phí hoặc stake.

- Cơ chế đốt token: Nếu khối lượng giao dịch tăng, lượng USTC bị đốt có thể tạo áp lực giảm cung, hỗ trợ giá ở mức thấp.

• Tín hiệu xã hội: Việc USTC duy trì hoạt động – dù yếu – cho thấy khả năng “tái sinh” của các dự án crypto sau khủng hoảng, mở ra tiền lệ cho các cộng đồng khác.

Tuy nhiên, những cơ hội này đều mang tính thí điểm và phụ thuộc hoàn toàn vào sự tự nguyện của cộng đồng – không có đội ngũ phát triển chính thức, không có quỹ dự phòng, và không có cam kết pháp lý.

Hạn chế và rủi ro cấu trúc

USTC đối mặt với những giới hạn gần như không thể vượt qua:

• Không có cơ chế neo giá hiệu quả: Mô hình thuật toán ban đầu đã thất bại vì thiếu tài sản thế chấp thực tế. Hiện tại, USTC không có cơ chế nào để quay lại mức 1 USD.

- Rủi ro pháp lý: Nhiều cơ quan quản lý (như SEC) coi UST là chứng khoán chưa đăng ký. Bất kỳ nỗ lực “phục hồi” nào có thể bị xem là tiếp tục chào bán trái phép.

• Tính thanh khoản thấp: Khối lượng giao dịch chủ yếu tập trung trên vài sàn nhỏ, dễ bị thao túng giá ngắn hạn.

- Xung đột lợi ích: Một số nhóm có thể đẩy giá USTC để bán tháo, gây tổn hại cho người tham gia muộn.

Lịch sử cho thấy, sau các vụ sụp đổ lớn (Mt. Gox, FTX), tài sản liên quan có thể “sống sót” dưới dạng biểu tượng cảm xúc hơn là công cụ tài chính thực sự.

Bài học cho ngành stablecoin nói chung

Sự xuất hiện trở lại của USTC không phải là dấu hiệu cho thấy stablecoin thuật toán đã “trở lại”. Ngược lại, nó củng cố xu hướng sau khủng hoảng:

• Các stablecoin được thế chấp đầy đủ (USDC, USDT) ngày càng được ưa chuộng.

- Nhà đầu tư tổ chức yêu cầu minh bạch về dự trữ và kiểm toán độc lập.

• Các mô hình “thuật toán thuần túy” gần như biến mất khỏi thị trường mainstream.

USTC tồn tại như một di sản kỹ thuật số – minh chứng cho tham vọng, rủi ro và hậu quả của việc ưu tiên tăng trưởng hơn an toàn. Nó nhắc nhở rằng trong crypto, “stable” không chỉ là mục tiêu kỹ thuật, mà là cam kết về trách nhiệm.

Kết luận

• USTC không phải là stablecoin thực sự nữa, mà là một tài sản đầu cơ mang tính biểu tượng.

- Sự quan tâm gần đây phản ánh tâm lý thị trường trong chu kỳ tăng, chứ không phải sự phục hồi cơ bản.

• Cơ hội sử dụng USTC rất hạn chế, chủ yếu trong hệ sinh thái Terra Classic nhỏ lẻ.

- Rủi ro pháp lý, thanh khoản và thao túng giá vẫn hiện hữu.

• Mô hình stablecoin thuật toán đã mất uy tín sâu sắc sau sự cố Terra.

- Ngành stablecoin đang chuyển dịch mạnh sang mô hình được thế chấp và minh bạch.

• USTC có thể tồn tại như một hiện tượng xã hội, nhưng khó có vai trò tài chính thực chất trong tương lai gần.# USDT và USDC: Hai stablecoin hàng đầu – Nên chọn cái nào?

Trong thị trường tiền mã hóa, stablecoin đóng vai trò như “bến đỗ an toàn” khi giá các tài sản như Bitcoin hay Ethereum biến động mạnh. Trong số đó, USDT (Tether) và USDC (USD Coin) là hai lựa chọn phổ biến nhất. Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư vẫn băn khoăn: nên dùng USDT hay USDC? Bài viết này sẽ phân tích khách quan dựa trên dữ liệu và cơ chế vận hành của cả hai.

1. Tổng quan về USDT và USDC

USDT (Tether)

• Được ra mắt năm 2014, là stablecoin đầu tiên và có vốn hóa lớn nhất.

- Được phát hành bởi công ty Tether Limited.

• Mục tiêu: 1 USDT = 1 USD.

USDC (USD Coin)

• Ra đời năm 2018, do Circle và Coinbase đồng sáng lập.

- Tuân thủ quy định tài chính Mỹ, được kiểm toán định kỳ.

• Cũng neo giá 1:1 với USD.

2. Cơ chế đảm bảo giá trị

Cả hai đều tuyên bố được thế chấp bằng tài sản tương đương USD, nhưng cấu trúc tài sản khác nhau:

• USDT: Sử dụng hỗn hợp gồm tiền mặt, thương phiếu (commercial paper), trái phiếu, và các khoản cho vay. Tỷ lệ tài sản thanh khoản cao không được tiết lộ rõ ràng trong quá khứ, gây lo ngại về minh bạch.

- USDC: Chủ yếu nắm giữ tiền mặt và trái phiếu Kho bạc Mỹ (US Treasuries). Circle công bố báo cáo kiểm toán hàng tháng từ các công ty uy tín như Grant Thornton.

=> USDC thường được đánh giá là minh bạch và an toàn hơn về mặt tài sản đảm bảo.

3. Tính minh bạch và tuân thủ pháp lý

• USDT: Từng đối mặt với nhiều tranh cãi pháp lý, bao gồm cáo buộc thao túng giá Bitcoin và thiếu minh bạch trong dự trữ. Năm 2021, Tether phải nộp phạt 41 triệu USD cho CFTC (Mỹ).

- USDC: Được thiết kế ngay từ đầu để tuân thủ luật pháp Mỹ. Circle đang nỗ lực trở thành ngân hàng được cấp phép đầy đủ tại Mỹ, điều này tăng thêm độ tin cậy.

=> Về mặt pháp lý, USDC có lợi thế rõ rệt, đặc biệt với người dùng ở các thị trường có quy định nghiêm ngặt.

4. Khả năng tiếp cận và tính thanh khoản

• USDT: Vẫn chiếm ưu thế về khối lượng giao dịch. Hầu hết sàn giao dịch – kể cả phi tập trung (DEX) – đều hỗ trợ USDT.

- USDC: Phổ biến trên các nền tảng DeFi và sàn lớn như Coinbase, Kraken. Tuy nhiên, ở một số sàn nhỏ hoặc khu vực mới nổi, thanh khoản có thể thấp hơn USDT.

=> Nếu bạn cần thanh khoản cao và giao dịch trên nhiều sàn, USDT vẫn tiện lợi hơn. Nhưng nếu ưu tiên an toàn, USDC đáng cân nhắc.

5. Rủi ro hệ thống và quản trị

• USDT: Tập trung vào một thực thể (Tether Ltd), không có cơ chế quản trị cộng đồng. Quyết định phát hành/thu hồi hoàn toàn do công ty này kiểm soát.

- USDC: Dù cũng do Circle quản lý, nhưng có lộ trình hướng tới phi tập trung hóa và minh bạch hơn trong quản trị.

=> Rủi ro "điểm thất bại đơn lẻ" (single point of failure) cao hơn với USDT.

6. Xu hướng thị trường gần đây

• Sau sự sụp đổ của UST (TerraUSD) năm 2022, nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến chất lượng tài sản đảm bảo.

- Nhiều nền tảng DeFi và tổ chức tài chính bắt đầu ưu tiên USDC do tính minh bạch.

• Tuy nhiên, USDT vẫn giữ vị trí dẫn đầu về tổng khối lượng giao dịch nhờ mạng lưới sử dụng rộng khắp.

Kết luận

Dưới đây là những điểm then chốt giúp bạn đưa ra quyết định phù hợp:

• USDT có thanh khoản cao và phổ biến hơn, nhưng đi kèm rủi ro minh bạch và pháp lý.

- USDC minh bạch hơn, được kiểm toán định kỳ và tuân thủ quy định Mỹ chặt chẽ.

• Nếu bạn giao dịch ngắn hạn hoặc trên nhiều sàn, USDT có thể tiện lợi.

- Nếu bạn giữ stablecoin dài hạn hoặc tham gia DeFi, USDC an toàn hơn.

• Không nên dồn toàn bộ vào một loại stablecoin – đa dạng hóa là chiến lược hợp lý.

- Luôn theo dõi báo cáo dự trữ (reserve reports) từ nhà phát hành.

• Stablecoin không hoàn toàn “không rủi ro” – chúng vẫn phụ thuộc vào niềm tin và cơ chế hậu thuẫn.