Debit và Credit là gì? Phân biệt Debit và Credit trong kế toán và tài chính

Debit và Credit là gì? Phân biệt Debit và Credit trong kế toán và tài chính

Trong lĩnh vực kế toán và tài chính, hai khái niệm debit (nợ) và credit (có) đóng vai trò nền tảng, giúp ghi chép và theo dõi dòng tiền một cách chính xác. Tuy nhiên, nhiều người mới bắt đầu học kế toán hoặc quản lý tài chính cá nhân thường cảm thấy bối rối khi phân biệt debit và credit là gì, cũng như cách chúng hoạt động trong thực tế. Bài viết này sẽ giải thích rõ ràng, dễ hiểu về hai khái niệm này, đồng thời cung cấp ví dụ minh họa cụ thể để bạn nắm vững kiến thức.

---

1. Debit và Credit là gì?

Debit (Nợ)

• Debit (viết tắt là Dr) là bên trái của một tài khoản kế toán.

- Trong hệ thống ghi sổ kép (double-entry bookkeeping), debit được dùng để ghi tăng các tài khoản tài sản và chi phí, đồng thời ghi giảm các tài khoản nợ phải trả, vốn chủ sở hữu và doanh thu.

Credit (Có)

• Credit (viết tắt là Cr) là bên phải của một tài khoản kế toán.

- Credit được dùng để ghi tăng các tài khoản nợ phải trả, vốn chủ sở hữu và doanh thu, đồng thời ghi giảm các tài khoản tài sản và chi phí.

> 💡 Lưu ý quan trọng: Đừng nhầm lẫn “debit” với “tiền ra” hay “credit” với “tiền vào”. Trong kế toán, debit và credit không phản ánh trực tiếp việc tiền vào hay ra, mà phản ánh sự thay đổi của từng loại tài khoản.

---

2. Quy tắc ghi sổ kép: Debit = Credit

Mọi giao dịch kế toán đều tuân theo nguyên tắc tổng số tiền ghi nợ (debit) phải bằng tổng số tiền ghi có (credit). Đây là nền tảng của hệ thống kế toán hiện đại.

Ví dụ:

• Khi doanh nghiệp mua hàng hóa trị giá 10 triệu đồng bằng tiền mặt:

- Tài sản (Hàng tồn kho) tăng → Ghi NỢ (Debit) 10 triệu

• Tài sản (Tiền mặt) giảm → Ghi CÓ (Credit) 10 triệu

→ Tổng Debit = Tổng Credit = 10 triệu.

---

3. Bảng tóm tắt quy tắc Debit – Credit theo loại tài khoản

| Loại tài khoản | Ghi NỢ (Debit) khi... | Ghi CÓ (Credit) khi... |
|------------------------|------------------------|--------------------------|
| Tài sản | Tăng | Giảm |
| Nợ phải trả | Giảm | Tăng |
| Vốn chủ sở hữu | Giảm | Tăng |
| Doanh thu | Giảm | Tăng |
| Chi phí | Tăng | Giảm |

---

4. Debit và Credit trong thẻ ngân hàng: Khác gì với kế toán?

Ngoài kế toán, thuật ngữ debit và credit còn xuất hiện trong lĩnh vực ngân hàng:

• Thẻ ghi nợ (Debit card): Dùng tiền trực tiếp từ tài khoản ngân hàng của bạn.

- Thẻ tín dụng (Credit card): Cho phép bạn vay tiền trước từ ngân hàng để chi tiêu, sau đó hoàn trả lại.

⚠️ Lưu ý: Cách dùng “debit/credit” trong ngân hàng không giống với cách dùng trong kế toán. Ví dụ, khi bạn rút tiền bằng thẻ ghi nợ, ngân hàng sẽ ghi nợ (debit) tài khoản của bạn — điều này đúng theo nguyên tắc kế toán (tài sản giảm → ghi có), nhưng trong hệ thống ngân hàng, họ gọi đó là “debit” vì bạn đang sử dụng tiền của mình.

---

5. Mẹo nhớ nhanh Debit và Credit

• DEA – LER:

- Dividends (Cổ tức), Expenses (Chi phí), Assets (Tài sản) → Tăng khi Debit

• Liabilities (Nợ phải trả), Equity (Vốn chủ sở hữu), Revenue (Doanh thu) → Tăng khi Credit

Hoặc đơn giản hơn:
> “Tài sản & Chi phí: NỢ tăng – CÓ giảm
> Nợ & Vốn/Doanh thu: CÓ tăng – NỢ giảm”

---

Kết luận

Hiểu rõ debit và credit là gì không chỉ giúp bạn học tốt môn kế toán mà còn hỗ trợ quản lý tài chính cá nhân và doanh nghiệp hiệu quả hơn. Dù ban đầu có vẻ phức tạp, nhưng chỉ cần nắm vững nguyên tắc ghi sổ kép và quy luật tăng/giảm theo từng loại tài khoản, bạn sẽ dễ dàng làm chủ hệ thống kế toán.

Nếu bạn đang học kế toán, kinh doanh hoặc muốn cải thiện kỹ năng tài chính cá nhân, đừng bỏ qua những kiến thức nền tảng này!

---

Từ khóa SEO chính: debit và credit là gì, phân biệt debit và credit, debit credit trong kế toán, ghi nợ ghi có, hệ thống ghi sổ kép, thẻ debit và credit

Từ khóa phụ: tài khoản kế toán, nguyên tắc kế toán, thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, kế toán cơ bản, học kế toán online

---

Bài viết được biên soạn bởi chuyên gia SEO & kế toán – cập nhật chuẩn kiến thức 2025.